Wat is complexe PTSS

PTSS in een notendop.

PTSS is een afkorting van Post Traumatische Stress Stoornis.

Het meemaken van schokkende gebeurtenissen kan een post traumatische stress stoornis veroorzaken, bijvoorbeeld het meemaken van  verkeersongevallen, geweldsdelicten, seksueel geweld, oorlogsgeweld, suïcide, kindermishandeling. 

Niet elke schokkende gebeurtenis veroorzaakt een PTSS.

PTSS heeft 2 vormen. Enkelvoudig en meervoudig. De meervoudige vorm noemen we 'complex'. 
De complexe vorm betreft dus altijd mensen met meerdere, ernstige langerdurende traumatische ervaringen. 
Deze complexe vorm van PTSS behandelen we hier bij Curalma.
Een voorbeeld van deze complexe vorm kan zijn; een onveilige thuissituatie met verwaarlozing en mishandeling. 

 

Wanneer herken je een PTSS?

PTSS klachten;

  • Herbeleven wat er is gebeurd, bijvoorbeeld in de vorm van intense levendige herinneringen (flashbacks) of nachtmerries;
  • Vermijden van alles wat aan het trauma zou kunnen doen denken (mensen, plaatsen, voorwerpen);
  • Negatieve stemming en gedachten (somberheid, depressie, boosheid, schuldgevoel, schaamte, zelfverwijt);
  • Slaapproblemen
  • Verhoogd prikkelbaar en continue alert;
  • Schrikreacties, paniekaanvallen en woede-uitbarstingen.

Ontstaan

Hoe ontstaat een PTSS?

Een PTSS kan ontstaan na blootstelling aan één of meerdere gebeurtenissen die worden ervaren als traumatisch.
Dit kan een gebeurtenis zijn waarbij iemands leven wordt bedreigd, iemand ernstig gewond raakt of seksueel geweld plaatsvindt.
Men kan op verschillende manieren blootgesteld worden aan een traumatische gebeurtenis.
Iemand kan de ervaring zelf ondergaan of getuige zijn dat iemand anders dat overkomt.
Mensen herstellen niet vanzelf.

Enkelvoudig trauma

Heeft iemand de ingrijpende gebeurtenis zelf ondergaan of is hij of zij er persoonlijk getuige van geweest, zoals bij een brand, ongeval of overval of plotseling overlijden van een dierbare? Of is iemands naaste een ingrijpende gebeurtenis overkomen, zoals een ongeval of een gebeurtenis met een gewelddadig karakter? Dan kan er een enkelvoudig trauma ontstaan. 
Deze zijn meestal eenvoudiger te behandelen ook omdat het normale functioneren minder verstoord raakt.

Meervoudig trauma (complex trauma)

Herhalen de nare ervaringen zich gedurende een langere periode, dan spreken we van een meervoudig trauma.

Complex trauma verstoort het normale leven veel en langerdurend. Het gewone leven wat mensen graag willen leiden lukt niet meer. Er ontstaat veel ruis. Daardoor ontstaan weer vervolgproblemen bijvoorbeeld; huwelijksproblemen, werkproblemen, alcoholmisbruik, zelfverwaarlozing, depressie, persoonlijkheidsstoornis enz.

Voorbeelden van complex trauma zijn: herhaaldelijk seksueel misbruik, een behandeling op de Intensive Care, doormaken van heftige opnames in de psychiatrie of blootstelling aan oorlogsgeweld. 

Ook bij professionele hulpverleners die herhaaldelijk worden blootgesteld aan heel nare details van ingrijpende gebeurtenissen kan een meervoudig trauma ontstaan.
Bijvoorbeeld: politiefunctionarissen die in hun werk vaak te maken hebben met ernstige ongevallen en dode mensen of aan intensivisten en verpleegkundigen op de IC die coronapatiënten hebben moeten behandelen.

Krijg je na een ingrijpende gebeurtenis altijd een PTSS?

Meer dan de helft van de mensen maakt ooit in het leven een ingrijpende gebeurtenis mee. Een minderheid ontwikkelt een PTSS.
Sommige mensen hebben meer kans op (enkel- of meervoudig) PTSS dan anderen. Dit hangt o.a. af van:
erfelijke aanleg, kwaliteit van de opvoeding, de grootte en kwaliteit van hun eigen sociale netwerk (steunend of niet).
Sommige beroepen hebben een grotere kans zoals hierboven beschreven. 

Op volksgezondheidenzorg.info vind je een overzicht van de risicofactoren voor een PTSS.
 

Diagnose

De diagnose complexe PTSS wordt gesteld door een GZ-psycholoog, psychotherapeut of psychiater.
Dit gebeurt door middel van gesprekken met de persoon zelf over de klachten, de levensgeschiedenis en eventueel testonderzoek.
De conclusie kan zijn dat alle klachten door complexe PTSS mede kunnen worden verklaard.

We onderscheiden verschillende soorten PTSS:

Bij kinderen:
* PTSS in de kindertijd
Bij volwassenen:
* enkelvoudige PTSS
* complexe PTSS